TTHQ™- Khi nghệ sĩ ấy tuyên bố giải nghệ vào năm 1996, nền âm nhạc Hàn Quốc tưởng chừng sẽ chết. Nhiều người không tin vào quyết định đột ngột ấy và quyết đấu tranh đến cùng để làm anh sống lại. Có người lại bảo anh ra đi để nhường chỗ vươn lên cho những tài năng âm nhạc khác. Nhưng có một điều mà tất cả mọi người đều đồng ý: thiếu anh, âm nhạc Hàn Quốc sẽ không bao giờ lại có được "ngày xưa".

Người nghệ sĩ ấy bấy giờ mới 24 tuổi. Đó là Seo Tai Ji – cái tên lớn nhất của nên âm nhạc đương đại.

Âm nhạc của Seo Tai Ji là thứ âm nhạc không biên giới. Anh đã tự mình xâm lăng tất cả dòng nhạc, mổ xẻ các thể loại và tự nhào nặn lên thứ âm nhạc của chính mình. Trong quá trình soạn nhạc và viết lời,  anh đã chen vào nhiều thông điệp ẩn, gửi gắm dưới những nét giai điệu dễ thấm, dễ hiểu đủ cho các fan hồn nhiên dù hiểu sai cả ngữ pháp trong ca từ của anh cũng có thể cảm và thích nhạc của anh. Bởi thế nên album của anh vừa là kiệt tác của thế hệ, nhưng cũng thu hút đông đảo người nghe với lượng đĩa bán ra đến hàng triệu bản.

Anh chính là hình mẫu nghệ sĩ đã đạp lên mớ xiềng xích gò bó của những công ty quản lý và giới truyền thông. Anh vừa là nghệ sĩ, vừa là đạo diễn, quản lý và kiêm luôn người tạo hình.

Seo Tai Ji, tên thật là Jung Hyun Chul, sinh năm 1973, sinh ra và lớn lên ở Seoul. Theo như lời kể của những người quen biết, anh chỉ có một mối quan tâm – một niềm đam mê duy nhất – đó là âm nhạc. Ngoài hát, anh còn chơi thạo nhiều nhạc cụ trong đó có bass. Anh cũng tự mình học sáng tác, thiết kế và lên chương trình âm nhạc.

Khi còn chơi trong band với bạn bè, Tai Ji đã lọt vào mắt xanh của Shin Tae Chul – một tên tuổi lớn trong nền rock Hàn – để rồi được chọn chơi bass cho band heavy metal có tiếng Sinawe. Tuy nhiên sau đó, do quan điểm về âm nhạc không đồng nhất, band lại đang dần dần mất chỗ đứng, Seo Tai Ji đã quyết định ra đi.

Năm 1991, anh thành lập nhóm nhạc Seo Tai Ji & Boys cùng với Lee Jun Ho và Yang Hyun Suk – cả 2 đều là những vũ công có tiếng. Album đầu tay Seo Tai Ji & Boys ra lò tháng 3 năm 1992 bán được 1.5 triệu bản và là chính là album đã tra chìa khóa vào ổ mở cửa cho một xu hướng mới trong âm nhạc: "rap".  Thành công chóng vánh của nhóm đã làm rung chuyển dư luận, hit "I know" với ca từ khác biệt đã làm mê hoặc người người từ tận cùng ngõ hẻm của đất nước. Sau đó, Seo Tai Ji đã thành lập một công ty giải trí với tên YOYO, với mô hình mới cho phép chính các nghệ sĩ tự thuê quản lý và tự chủ trong các hoạt động của mình, trái ngược với khuôn mẫu thường thấy trong đó các nghệ sĩ chỉ là những con rối trong tay các công ty quản lý. Do đó, mô hình mới của Seo Tai Ji cũng trở thành chủ đề bàn tàn trong một thời gian dài.

Sau thành công bước đầu, Seo Tai Ji & Boys từ chối xuất hiện trên TV từ tháng 11 cùng năm với lý do cần không gian yên tĩnh cho album thứ hai, một bước đi khá kỳ quặc đối với một nhóm nhạc mới nổi cần "dựa hơi" truyền thông. Kết quả, album thứ hai Hayeoka còn thành công hơn với 1.8 triệu đĩa bán ra. Với phong cách thay đổi 180 độ, họ đã thử nghiệm những thể loại nhạc mới, pha trộn những nhạc cụ dân gian với âm hưởng metal, chấm phá thêm một chút gansta rap mạnh mẽ.

Thành công tiếp nối thành công với album thứ 3 và thứ 4. Tai Ji nói: "Tôi nghĩ giữa rap và metal có rất nhiều điểm tương đồng vì cùng nhắm đến những giá trị giống nhau". Quan điểm này thể hiện rõ nét trong "The Classroom Idea". Kể từ album thứ ba, anh bắt đầu gửi gắm các thông điệp phê phán xã hội vào âm nhạc, và cuối cùng quyết định dứt áo với nhạc dance để trung thành với rock.

Tuy nhiên, album thứ 3 của band đã vướng vào vòng tranh cãi vì ca từ đề cập đến những vấn đề nhạy cảm như thống nhất 2 miền Triều Tiên, những lỗ đen trong nền giáo dục, vv với thái độ thẳng thắn, lì lợm và không theo một quỹ đạo nào. Nhiều người nói đùa rằng album này đã phản bội lại lực lượng fan đông đảo nhất của anh – các thiếu nữ tuổi dậy thì – vì âm nhạc quá khó hiểu. Mặc dù vậy, album vẫn bán được 1 triệu bản.

Album thứ 4, Come Back Home với đặc trưng ghetto rap (rap của người da đen) và chất alternative rock với giọng ca nổi bật xuất chúng của Seo Tai Ji. Album phác họa một bức tranh xã hội ảm đạm với đầy rẫy cạm bẫy của chủ nghĩa tư bản và con quái vật "vô nhân đạo" đang mon men. Một chút gì đó phảng phất Seo Tai Ji của những ngày cũ, đầy rock và đầy nổi loạn. Album bán được 1.3 triệu bản.

Sau khi chinh phục được thành công về cả mặt phê bình nghệ thuật và tiền bạc, Seo Tai Ji quyết định giải nghệ khi sự nghiệp còn dang dở, biện minh rằng anh muốn kết thúc khi đang ở đỉnh cao và cũng không khỏi thừa nhận rằng anh không chịu được những áp lực đang bủa vây.

Sau khi rời band, anh cũng phát hành một số ca khúc solo. Tuy vậy, anh chọn sự yên bình cho bản thân, rời Hàn Quốc ra nước ngoài sinh sống và đến giờ vẫn chưa có ý định trở lại quê nhà để hoạt động nghệ thuật nghiêm túc. Ở nước ngoài, đĩa của anh đã bán được tổng cộng 1 triệu bản.

Hình tượng của Seo Tai Ji, đối với nhiều người, là một kẻ nổi loạn. Nhưng danh từ đó cũng chỉ đúng một phần. Album đầu tiên của anh vui nhộn và đầy tính đùa bỡn.  Mặc dù trong mình mang dòng máu heavy metal, anh cũng lãnh hội được rằng muốn chạm được đến đôi tai và trái tim của đông đảo công chúng cần phải có sự đa dạng. Trước đây, khi các tác giả Hàn Quốc vắt kiệt nội dung về những câu chuyện tình cảm sướt mướt, những cuộc chia tay đẫm nước mắt, nhạc của Seo Tai Ji thật khác biệt. Cách nhìn đời dễ dãi, luôn tận hưởng cuộc sống nhưng cũng không ngại bùng nổ khi có bất mãn. Anh ấy thẳng thắn. Anh ấy lì lợm. Anh ấy biết mình muốn gì.

"Tôi sẽ giúp cậu tìm ra cái quý giá trong con người cậu, hơn gã ngồi cùng bàn với cậu. Nếu cậu thực sự cố gắng, vượt qua gã đó, rồi cậu sẽ trở thành người tuyệt vời nhất. Khi vẫn còn trẻ, tại sao chúng ta không thay đổi chính mình thay vì lo âu để rồi lạc lối? Tại sao chúng ta không thay đổi chính mình thay vì chỉ ngồi chờ người khác làm việc đó cho mình?" – ca từ bài Class Idea chỉ trích nền giáo dục khuôn sáo chỉ biết sản sinh ra những cái máy giống hệt nhau.

Lưu ý rằng ở thời điểm năm 1994 vẫn tồn tại hội đồng kiểm duyệt âm nhạc. Việc một band nhạc hoạt động công khai dám đưa vào những ca từ mang tính tự do ngôn luận như vậy khiến công chúng cảm thấy mới mẻ. Cũng kể từ đây, một kỷ nguyên mới trong âm nhạc và cả trong xã hội bắt đầu mở ra.

Tất nhiên, lực lượng phản đối Seo Tai Ji cũng tồn tại đáng kể. Những người theo thiên hướng bảo thủ cho rằng ca từ trong nhạc Seo Tai Ji đã kích động giới trẻ. Những người theo đạo lo sợ về nhiều ca từ có nội dung "vô thần" – họ đã gọi nhạc của anh là thứ nhạc "ma quỷ" và mở chiến dịch tuyên truyền lại cho thanh thiếu niên. Rất nhiều bài hát của anh bị cấm vận và cấm phát trên radio và truyền hình.  Những thông điệp như "thời của những con người trung thực đã qua rồi" bị gắn mác không phù hợp với học sinh, sinh viên – theo lời của các cơ quan kiểm duyệt.

Bản thân âm nhạc của anh cũng là một đề tài tranh luận. Về cơ bản, nhạc của Seo Tai Ji & Boys đi theo truyền thống alternative rock kết hợp với hip hop và đôi lúc, nhạc của họ còn "Mỹ" hơn những nghệ sĩ Tây phương có ảnh hưởng đến họ – Beastie Boys và Cypress Hill. Ảnh hưởng đó mạnh mẽ đến mức nhiều người nghi ngờ về nguồn gốc của các tuyệt phẩm của Seo Tai Ji & Boys. Dù vậy, không ai phủ nhận sự vĩ đại của họ, kệ cho mối quan hệ giữa họ và những band nhạc Mỹ kia vẫn chưa đến hồi sáng tỏ.

Nhưng thành công của họ cũng không đến theo lối mòn thông thường. Chọn thời điểm hoàn hảo để xuất hiện trước công chúng, ra album và làm concert. Thời trang không bao giờ chịu lặp lại ai và cũng không lặp lại cả chính mình. Họ chính là người đi tiên phong cho phong cách phóng túng nổi loạn (grunge) năm 1992 với kiểu quần rộng thùng thình. Tóc bện kiểu Jamaica, nhuộm những màu bắt mắt như đỏ, xanh lá cây, kể cả váy ngắn và khuyên tai – những nỗi kinh hoàng của các bậc phụ huynh.  Bởi thế mà bên cạnh thành công có được, họ cũng phải đối mặt với không ít chỉ trích.

Tóm lại, Seo Tai Ji chính là biểu tượng văn hóa của thập niên 90. Từ năm 1992 khi cơn sóng thần Seo Tai Ji bắt đầu càn quét, người người không ngừng nói về "Thế hệ X", hay "Thế hệ mới", thậm chí xuất bản hàng loạt sách về chủ đề này, với những cuốn nổi bật như "New Generation, As You Like It" hay "The Seo Tai Ji Generation".

"Mọi người đều nói với chúng tôi rằng chúng tôi rất khác biệt. "The New Generation" của chúng tôi được bàn tán rất nhiều, gần như suốt năm 1993, ai ai cũng nói về nó và những hệ quả xã hội mà nó gây ra" – anh hồi tưởng.

Đâu là nhân tố tạo nên cái tên Seo Tai Ji – biểu tượng văn hóa của cả một thế hệ? Âm nhạc? Đúng nhưng chưa đủ. Anh còn biết tạo phong cách trên sân khấu bằng vũ đạo và trang phục độc đáo, và trên hết là cái đầu tự tìm tòi ra những chiến thuật, hướng đi mới, không ngừng thử nghiệm và khám phá.

"Anh ấy là chiếc cầu nối giữa dòng nhạc thịnh hành và âm nhạc ngầm. Anh ấy không lo thiếu bạn" – Yeo In Hae, một fan cuồng của Seo Tai Ji phát biểu.

Mặc dù đã là người thành công, Seo Tai Ji tiếp tục sản xuất âm nhạc lên án và nghi ngờ xã hội. Album cuối cùng của anh phát hành năm 1998 là một ví dụ, với âm thanh chủ đạo là tiếng heavy metal nặng nề, khó nghe và những ca từ đầy mỉa mai "Ai đã lấy kẹo cao su bịt micro của tôi!"

Giáo sư Kim Chang Nam nhận định: "Một cái tên Seo Tai Ji đã đủ chứa đựng trong đó đầy đủ những đặc điểm của nên văn hóa đại chúng những năm 90. Sự lên ngôi của thế hệ mới, chủ nghĩa khoái lạc, nghệ thuật biến hóa màu sắc, nổi loạn qua style và giới hạn của sự nổi loạn đó".

Thành công của Seo Tai Ji, và tất cả những chủ đề liên quan đến "thế hệ mới" chỉ có ý nghĩa khi đặt nó trong bối cảnh đầu những năm 90, khi công chúng bắt đầu tiếp nhận luồng tư tưởng mới và trở nên hứng thú với các chủ đề mới. Thập kỷ 80 là thập kỷ của những lý tưởng và sự phê phán, thay đổi hay không thay đổi. Thập kỷ 90 là thời kỳ hậu lý tưởng, hậu bàn luận – tư tưởng hậu hiện đại (post modernism) đã hoàn toàn càn quét cả nước Hàn.

Seo Tai Ji hiểu rõ quan điểm đó hơn ai hết. Mặc dù với những bài hát đụng chạm đến những vấn đề xã hội, âm nhạc của anh được biết đến và hâm mộ rất nhiều trong giới thanh niên ở độ tuổi 20, lượng khán giả trung thành của anh vẫn là nhưng cô gái cậu bé tuổi vị thành niên. Điều này cũng không khó giải thích.

"Ta muốn giết chết ngươi kẻ ngự trị bên trong con người ta, không để cho một ai biết. Ta muốn hủy hoại bộ dạng của ngươi thứ đã hủy hoại cuộc đời ta. Ta sẽ chôn vùi tất cả những ký ức tươi đẹp".

Trái tim tan vỡ, khát vọng cháy bỏng, tinh thần bi quan không có hồi kết của tuổi trẻ - không ai có thể mô tả được bằng Seo Tai Ji.

Anh không phải là nhà vận động tư tưởng. Anh cũng không phải là một gã khát tiền toan tính. Anh chỉ là một nghệ sĩ trong tay chỉ có tấm bằng phổ thông. Người cực đoan cũng yêu anh. Người ôn hòa cũng yêu anh. Trí thức yêu anh như những đứa trẻ ham vui yêu anh.

(Theo Asianave)