TTHQ™- Suối Cheonggyecheon (Hàn ngữ: 청계천) là một khu vực giải trí công cộng hiện đại kéo dài gần 6km nằm giữa trung tâm Seoul, Hàn Quốc. Một dự án đổi mới thành phố này đã được lập nên và thực hiện bên một dòng suối đã từng bị vùi lấp để xây dựng cơ sở hạ tầng ngành vận tải nhằm đáp ứng cho nhu cầu phát triển kinh tế đang tăng cao giai đoạn hậu chiến tranh. Dự án 900 triệu USD này đầu tiên phải chịu nhiều lời chỉ trích từ công chúng, tuy vậy, sau khi hoàn thành vào năm 2005, dòng suối này đã trở thành một địa điểm yêu thích của cả người dân thành phố và khách du lịch.

Mô hình Dự án Cải tạo Cheonggyecheon

• Vị trí địa lý

Suối Cheonggyecheon là một con suối dài 5.8km chảy từ tây sang đông qua khu vực trung tâm Seoul, sau đó đổ vào sông Jungnangcheon và hợp lưu với sông Hàn để cuối cùng chảy vào Hoàng Hải. Vào những năm 1948 – 1960 dưới thời Tổng thổng Rhee Syng-man, suối Cheonggyeongcheon đã từng bị san lấp và đổ bê tông để xây dựng đường xá. Năm 1968, dưới thời Tổng thống Park Chung-hee, một con đường cao tốc trên cao cũng đã được xây dựng bên trên con suối này.

• Lịch sử

Dòng suối này đã từng được đặt tên là Gaecheon ("suối mở") khi triều đình Triều Tiên tiến hành cải tạo lần đầu tiên để xây dựng một hệ thống thoát nước trong kinh đô dưới thời Joseon. Bắt đầu từ đời vua Taejong, vị vua thứ ba của triều Joseon, công việc nạo vét, đắp bờ hai bên bờ suối và xây cầu cho người dân đi lại được tiến hành cứ mỗi 2-3 năm một lần. Vua Yeonjo sau này cũng đưa ra các chính sách biến việc củng cố và cải tạo dòng suối là một công việc quan trọng của quốc gia.

Suối Cheonggyecheon trong những năm đầu thế kỉ 20

Gacheon sau đó được đổi tên thành Cheonggyecheon như tên hiện tại của nó khi thực dân Nhật Bản bắt đầu xâm lược Hàn Quốc. Trong thời gian này, vì không đủ nguồn lực tài chính, Nhật Bản đã không thể san lấp dòng suối này như mong muốn mặc dù đã không ít lần cố gắng thực hiện.

Sau Chiến tranh Triều Tiên (1950 – 1953), có rất nhiều người nữa di cư đến Seoul để kiếm sống và vì hoàn cảnh, họ phải sống trong những khu nhà tạm bợ hai bên bờ suối Cheonggyecheon. Hậu quả để lại sau giai đoạn khủng hoảng ấy là rác rưởi, đất cát và những chất phóng thải khác gần như phá hủy dòng suối và vì thế biến nó trở thành một điểm nhức nhối của thành phố. Trong vòng 20 năm bắt đầu từ năm 1958, suối Cheonggyecheon dần dần bị bê tông san lấp để xây dựng đường xá. Đến năm 1976, một con đường cao tốc trên cao đã được xây dựng ngay bên trên dòng suối này. Khu vực suối Cheonggyecheon đã trở thành một minh chứng rõ ràng cho quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa rất thành công ở Hàn Quốc.

• Quá trình Cải tạo

Tổng thống Lee Myung-bak bên dòng Cheonggyecheon

Tháng Bảy năm 2003, Thị trưởng Seoul lúc đó mà hiện tại chính là Đương kim Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak đã bắt đầu triển khai dự án xóa bỏ đường cao tốc và cải tạo lại dòng suối Cheonggyecheon. Đó là một quyết định lớn bởi không những Seoul phải xóa bỏ một con đường cao tốc mà còn bởi sau chừng ấy năm không hề được quan tâm trong khi quá trình phát triển đô thị diễn ra không ngừng, dòng suối Cheonggyecheon gần như đã cạn kiệt, mỗi ngày, người ta phải bơm 120,000 tấn nước vào đây. Vào thời điểm đó, những quan ngại về an toàn xây dựng cũng đã nảy sinh bởi người ta cần phải phá hủy cả một công trình bê tông chắc chắn. Bất chấp mọi khó khăn, việc cải tạo suối Cheonggyecheon vẫn được xem là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu vì nó phù hợp với mục tiêu đưa thành phố Seoul hòa mình vào thiên nhiên và quảng bá một kiến trúc thành phố Seoul thân thiện với môi trường. Những mục tiêu khác của dự án này bao gồm phục hồi lại những nét lịch sử và văn hóa trong khu vực vốn đã bị thất lạc trong vòng 30 năm qua đồng thời mang lại một sức sống mới cho nền kinh tế của thủ đô Hàn Quốc.

Chính quyền Thành phố Seoul đã thành lập các tổ chức để có thể đảm bảo thành công chắc chắn của dự án cải tạo Cheonggyecheon: Trụ sở Dự án Cải tạo Cheonggyecheon nhằm kiểm soát toàn bộ dự án, Ủy ban Dự án Cải tạo Cheonggyeocheon nhằm quản lý những bất đồng giữa Chính quyền Thành phố Seoul với các hiệp hội thương mại và Đoàn Nghiên cứu Cải tạo Cheonggyecheon nhằm xây dựng và đánh giá kế hoạch cải tạo.

Để giải quyết các vấn đề khó khăn về giao thông có thể xảy ra khi tiến hành dự án, Trụ sở Dự án Cải tạo Cheonggyeocheon đã thực hiện các biện pháp xử lý những dòng giao thông tại trung tâm Seoul phải chịu ảnh hưởng từ dự án này, đồng thời thành phố cũng có những thay đổi trong hệ thống giao thông dựa trên nghiên cứu do Đoàn Nghiên cứu Cải tạo Cheonggyecheon cung cấp.

Công trình Cải tạo Suối Cheonggyecheon trong quá trình xây dựng

Việc cải tạo hai cây cầu lịch sử Gwangtonggyo và Supyogyo cũng là một vấn đề gây tranh cãi bởi nhiều tổ chức quan tâm đã lên tiếng về việc làm thế nào để cải tạo các di tích lịch sử và văn hóa ở đây hay về việc liệu có nên thay thế bằng những cây cầu này.

Dự án Cải tạo Cheonggyecheon đặt mục tiêu bảo tồn điểm độc đáo của môi trường thiên nhiên và những di tích lịch sử tại quận hành chính trung tâm của Seoul cũng như tăng cường nền tảng kinh doanh trong các khu vực lân cận nhờ vào công nghệ thông tin, ngoại giao và các ngành công nghiệp số. Kế hoạch này cũng khuyến khích việc phục hồi mạng lưới đường xá dành cho người đi bộ, qua đó kết nối dòng suối này với các khu vực giàu truyền thống như Bukchon, Daehangno, Jungdong, Namchon và Donhwamungil. Hệ thống mạng lưới này được gọi là CCB (Cheonggyecheon Culture Belt – Vành đai Văn hóa Cheonggyecheon) và hi vọng sẽ xây dựng thành công một nền tảng văn hóa và môi trường của thành phố Seoul.

• Những thành tựu đã đạt được

Suối Cheonggyecheon được mở cửa cho người dân vào tháng Chín năm 2005 và được xem là một thành công lớn trong nỗ lực cải tạo và củng cố mỹ quan đô thị của thành phố Seoul. Tuy nhiên, dự án vẫn gặp phải sự phản đối mạnh mẽ từ quan chức hành chính trước đó của Goh Kun với lý do rằng việc cải tạo các khu vực lân cận sẽ có thể ảnh hưởng đến công việc kinh doanh tại đây bởi khu vực này có rất nhiều cửa hàng và tiểu thương.

Cảnh suối Cheonggyecheon nhìn từ trên cao

Dự án cải tạo suối Cheonggyecheon hi vọng sẽ xây dựng được một nền móng vững chắc để Seoul phát triển thành một thành phố nhân văn và thân thiện với môi trường. Ngoài ra, nó cũng sẽ giúp tạo ra những bước tiến mới mẻ trong mô hình quy hoạch thành phố. Xây dựng được một môi trường với dòng nước sạch và phát triển một quần thể tự nhiên trong lòng thành phố chính là thành tựu có ý nghĩa nhất của dự án này. Rất nhiều loại cá, chim chóc và côn trùng đã bắt đầu sinh sống ở đây sau khi người ta tiến hành nạo vét lại dòng suối. Suối Cheonggyecheon cũng mang đến một bầu không khí mát mẻ cho khu vực lân cận với tầm nhiệt độ trung bình thấp hơn khoảng 3.6°C so với các khu vực khác của Seoul. Số lượng phương tiện giao thông đi vào trung tâm thành phố cũng đã giảm xuống 2.3% trong khi số người sử dụng các phương tiện chuyên chở công công lại tăng lên, trong đó số người đi xe bus tăng 1.4% và đi tàu điện ngầm tăng 4.3% với mức trung bình một ngày có khoảng 430.000 người sử dụng các loại phương tiện này. Đây là thành quả của việc phá bỏ hai con đường có mức độ lưu hành giao thông khá lớn qua thành phố. Dự án cũng hướng đến việc tạo ra một sức ảnh hưởng tích cực trong việc cải thiện môi trường không khí trong khu vực trung tâm Seoul.

Dự án cải tạo cũng có mục tiêu quảng bá nền kinh tế của thành phố thông thông qua việc giới thiệu một nền hạ tầng cơ sở của một thành phố đầy tính cạnh tranh trong lĩnh vực kinh doanh và các ngành công nghiệp khác được xây dựng xung quanh khu vực suối Cheonggyecheon. Dự án Đổi mới Đô thị cũng là nhân tố chủ chốt mang lại sức sống mới cho khu vực trung tâm Seoul. Cheonggyecheon vì thế đã trở thành trung tâm của những hoạt động kinh tế và văn hóa.

Công cuộc cải tạo Cheonggyecheon cũng mang lại sự cân bằng giữa những khu vực ở phía nam và phía bắc dòng suối. Trong thời kì hiện đại hóa, trung tâm Seoul bị chia thành hai vùng nam-bắc dựa vào những đặc điểm và chức năng của mỗi vùng. Dự án cải tạo sẽ giúp nối lại hai khu vực này nhằm tạo ra một kiến trúc đô thị mới liên kết các nguồn lực văn hóa và môi trường giữa hai vùng nam – bắc, và qua đó tạo ra bước phát triển cân bằng và bền vững cho hai vùng nam – bắc của sông Hàn.

• Chi phí

Ngân sách đề ra cho dự án này là 349 tỉ won, tuy nhiên chi phí cuối cùng dành cho dự án lại lên đến hơn 386 tỉ won (xấp xỉ 281 triệu USD). Một số tổ chức môi trường Hàn Quốc đã chỉ trích dự án này do phải tiêu tốn mức chi phí quá cao. Đồng thời, dự án thiếu tính thật về cả lịch sử lẫn sinh thái, họ cho rằng dự án này là chỉ mang tính hình tượng mà không có lợi ích thực tế cho môi trường sinh thái thành phố. Thay vì sử dụng dự án cải tạo này làm công cụ cho sự phát triển của thành phố, các tổ chức môi trường, ngược lại, lại yêu cầu phải phục hồi dần dần và dài hạn lưu vực suối và hệ thống sinh thái của toàn bộ suối Cheonggyecheon về mặt sinh thái và lịch sử.

Một số hình ảnh

(Theo Wikipedia)